12/04/2016 - يكشنبه 14 آذر 1395

کارگاه تئوری کاهش پسماند

کارگاه تئوری کاهش پسماند

مدیریت پسماند‌های خانگی          

 

بعضی شب‌ها نگاهی به تعداد کیسه‌های پسماند در مقابل خانه‌های گوناگون بیندازید. برخی از خانواده‌ها پسماندساز هستند، این ‌طور نیست؟ برعکس در مقابل برخی دیگر از خانه‌ها کیسه‌های پسماند( زباله ) کمی گذاشته شده است؟ راهکارهای ساده‌ای در منزل وجود دارد که شما با رعایت آنها می‌توانید پسماند کمتری تولید کنید. یکی از این روش‌ها این است که هنگام خرید، محیط خودتان را مدنظر قرار دهید یعنی کالاها و موادی را بخرید که پسماند کمتری حاصل شود. از طرف دیگر، شما از بسیاری از وسایل منزل می‌توانید پیش از دورانداختن و تبدیل آنها به پسماند، استفاده بیشتری کنید. کمی فکر کنید. به طور مثال می‌توانید از پشت کاغذهای پرینت شده کامپیوتر به عنوان کاغذ چرک‌نویس استفاده کنید و یا از قوطی یا جعبه برخی کالاها برای جمع‌آوری و انبارکردن خرده‌ریزهای منزل‌تان استفاده کنید.

پسماندهای خانگی 

پسماند به فضولات جامد، نیمه‌جامد یا مایعی گفته می‌شود که در ظاهر به‌درد‌نخور بوده و دور ریخته می‌شود. بخش زیادی از پسماندهای خانگی شامل باقی‌مانده سبزی‌ها، پوست و ضایعات میوه‌ها و ضایعات گوشت و مرغ و ماهی است. کاغذ و مقوا، روزنامه، کتاب، دفتر، کاغذ بسته‌بندی نیز بخش بزرگ دیگری از پسماند های منزل را تشکیل می‌دهند. بعضی از پسماند های خانگی مانند انواع باطری‌ها، لامپ‌های مهتابی و جیوه‌ای و لوازم الکترونیکی به علت داشتن سرب، جیوه و کادمیوم در ترکیب خود خطرناک هستند. همچنین تعویض خانگی روغن موتور ماشین و جاری‌کردن آن در فاضلاب شهری به دلیل وجود مواد سمی باعث آلودگی آب‌ها می‌شود.

چه طور پسماند کمتری تولید کنیم؟

 

مدیریت پسماند‌های خانگی

ما باید تمام سعی‏ مان را برای تولید پسماند کمتر انجام دهیم اما چه طور و چگونه؟ بسته‏بندی محصولات یکی از موارد تولید پسماند‏ اند. ما محصولات را استفاده می‏کنیم و بسته‏ بندی‏شان را که اغلب پلاستیکی ‏اند به صورت پسماند وارد محیط زیست می‏ کنیم. بهتر است از ابتدا به این موضوع توجه داشته باشیم و به جای خرید حجم کمی محصول در یک بسته‏ بندی، حجم بیشتر در بسته ‏بندی بزرگ‌تر را انتخاب کنیم. اگر مصرف‏تان به‏ اندازه‏ ای است که از محصول پیش از رسیدن تاریخ انقضا استفاده می‏ کنید این کار برای‏تان مقرون به صرفه هم خواهد بود. این نکته هنگام خرید حبوبات، آرد، تخم مرغ، شیر و سایر محصولات غذایی کاربرد دارد. هنگامی که در فروشگاه به قفسه محصولات نگاه می‏کنید، آن هایی را انتخاب کنید که بسته‏ بندی کمتر و قابل بازیافتی دارند.

راه دیگر برای کاهش حجم پسماند استفاده مجدد از وسایل و لوازمی است که کاربردشان را از دست داده ‏اند. بهتر است لوازمی مانند کامپیوتر و تلویزیون، ‏میز و مبلمان را که نمی‏ خواهید برای استفاده در اختیار دیگران قرار دهید. با این کار چند سال دیرتر به حجم پسماند ها اضافه خواهند شد. این لوازم را می‏توانید به صورت رایگان در برخی روزنامه ‏ها آگهی کنید و بفروشید. راه دیگر هم این است که خودتان در موارد دیگر از آنها استفاده‏ کنید. مثلا حوله و لباس‏های کهنه‏ تان را پس از شستن و ضدعفونی کردن برای گرد گیری و تمیز کردن سرامیک استفاده کنید.


   9 توصیه مهم:

1-  برای مدیریت پسماند ها در درجه اول مواد قابل تجزیه مثل پس‌مانده‌های آشپزخانه‌ و مواد غذایی را از سایر مواد جدا کنید. این مواد به سرعت تجزیه شده و به طبیعت بازمی‌گردند. پس‌مانده‌های گیاهی نیز به کود کمپوست تبدیل می‌شوند که برای اصلاح خواص خاک و جبران مواد غذایی از دست رفته آن مفید است. 

2- روزنامه‌ها و کاغذهای باطله و دفترچه‌های تمام شده مشق نیز قابل بازیافت است و باید آنها را از سایر پسماند ها جدا کنید. شیشه‌های به درد نخور منزل مانند شیشه مربا، سس و ترشی علاوه بر قابلیت تبدیل مجدد به شیشه، فضای دفن پسماند را نیز اشغال نمی‌کنند. بنابراین شیشه‌ها را نیز در محل دیگری نگهداری کنید و وقتی انباشته شد، آن را به ماموران بازیافت یا خریداران دوره‌گرد بدهید.

3-  ظروف و قوطی‌های فلزی آلومینیومی را دور نیندازید. بازیافت آلومینیوم می‌تواند 90 درصد انرژی لازم برای ساخت آن را صرفه‌جویی کند. آلودگی مرحله تولید آن نیز 95 درصد کمتر است. این قوطی‌ها را نیز جدا نگه‌ دارید و به فروشند‌ه‌های دوره‌گرد بفروشید تا به قوطی جدید، فویل و ظروف یک بار مصرف آلومینیومی تبدیل شود.

4-  برای کاهش خطرهای میکروب‌‌ها و حشرات پسماند ها، از کیسه‌های پلاستیکی سالم جای میوه یا خریدهای دیگر استفاده کنید و هر شب در زمان مناسب به رفتگر تحویل دهید. کیسه‌های پلاستیکی، ضایعات پلاستیکی و لوازم پلاستیکی شکسته را جمع‌آوری کنید و به خریداران دوره‌گرد تحویل دهید. تا جایی که ممکن است از لباس‌ها و پارچه‌ها استفاده کنید. از پارچه‌های پنبه‌ای می‌توانید برای گردگیری و استفاده در آشپزخانه استفاده کنید.

 5- بهتر است تا حد ممکن از اسباب‌بازی‌ها و لوازم باتری‌دار استفاده نکنید. باتری‌ها وقتی وارد پسماند شده و به طبیعت راه می‌یابند می‌توانند موجب آلودگی زیادی در طبیعت شوند. از قراردادن لامپ‌های سوخته در محلی که قابل شکستن است، خودداری کنید. این مواد به شدت آلاینده‌ هستند.

6- ظروف غذا را ابتدا تخلیه کنید و سپس بشویید. این کار باعث می‌شود رطوبت کمتری وارد پسماند ها شود. خرده‌ نان و پس‌مانده‌ سفره را هم برای پرنده‌ها بریزید. سعی کنید فقط مواد قابل تجزیه را در کیسه ریخته و تحویل رفتگر بدهید.

7- هنگام خرید، از بسته‌بندی‌های زیاد از سوی فروشنده جلوگیری کنید. خرید را به طور کلی انجام دهید. با این روش کیسه‌های کمتری برای بسته‌بندی استفاده می‌شود. برای خرید می‌توانید از ساک‌های پارچه‌ای که از پارچه‌های موجود در خانه ساخته‌اید، استفاده کنید. در صورت امکان، شیرینی و آجیل را در پاکت‌های کاغذی بخرید. از ظروف یک بار مصرف کمتر استفاده کنید.

8-  اگر در حیاط خانه‌تان باغچه دارید می‌توانید یک محیط بازیافت پسماند کوچک ترتیب دهید و مقداری از پسماند ها و پس‌مانده‌های آشپزخانه‌ مانند پوست تخم‌مرغ، استخوان، ضایعات سبزی و میوه و ضایعات گوشتی و دیگر مواد قابل تجزیه را در گوشه باغچه‌تان به کمپوست تبدیل کنید.

9- ظروف یک‌بارمصرف هم که این روزها مصرفش زیاد شده یکی از پسماند‏ های خطرناک است که به محیط زیست آسیب می‏رساند. در خانه و مهمانی‏ ها از این ظروف استفاده نکنید. 100 رستوران در پکن برای حفظ محیط زیست تصمیم گرفته‏ اند از ظروف یک‌بارمصرف استفاده نکنند و قاشق و ظروف را به شیوه کاملا بهداشتی بشویند و باز هم مورد استفاده قرار دهند. اگر حال و حوصله غذا درست کردن نداشتید و خواستید از بیرون غذا بگیرید، بهتر است قابلمه ‏تان را همراه ببرید و چند ظرف یکبار مصرف وارد طبیعت نکنید.

  

پسماند تر و خشک یعنی چه؟

پس از کاهش حجم و تلاش برای تولید حجم کمتر پسماند، بازیافت مورد توجه قرار می‏گیرد. اگر تصمیم گرفته ‏اید شما هم در چرخه سبز بازیافت نقشی داشته باشید و پسماند‏ های تر و خشک را از هم جدا کنید، بهتر است پیش از هر چیز به جدول پسماند تر و خشک توجه کنید.

پسماندهای خشک:

کاغذ و مقوا : انواع روزنامه، مجله، کتاب، دستمال کاغذی، عکس، ظروف کاغذی شیر و آب‌میوه، جعبه‏ های شیرینی، کفش، لباس،‏شانه تخم مرغ و...

پلاستیک : انواع ظروف پلاستیکی، روکش‏ها و کیسه‏ های پلاستیکی، طناب‏های پلاستیکی، اسباب بازی‏های پلاستیکی، فیلم‏ های عکاسی، انواع ابر و اسفناج و ...

فلزات: انواع قوطی فلزی کمپوت، کنسرو، نوشابه، رب، وسایل فلزی آشپزخانه، شیرآلات، لوله‏ ها و توری‏های فلزی، ظروف و لوله‏های مسی، چدنی، آهنی، فویل‏های آلومینیومی، رادیاتور و ...

شیشه:  انواع ظروف شیشه‏ای، لامپ‏ های ساده و فلورسنت، آینه، سرامیک، چینی، بلور و ...

منسوجات و چرم : انواع لباس‏های کهنه و پارچه ‏های مستعمل، انواع وسایل پارچه ‏ای، انواع کیف و کفش، البسه و وسایل چرمی

چوب:  انواع جعبه‏های چوبی، سرشاخه، برگ درخت، مبل،‏میز، وسایل چوبی آشپزخانه و ...

لوازم الکتریکی والکترونیکی :  سیم، کابل، پریز، دیسکت، سی‌دی، نوار کاست، ماشین حساب، ساعت، لوازم کامپیوتر، چراغ قوه، انواع باتری، تلفن، تلویزیون و ...


پسماندهای تر :

پسماندهای غذایی:  برنج، انواع خورشت، گوشت مرغ، ماهی، روغن‏های خوراکی سوخته و فاسد شده و …

سبزی و‏ میوه: پسماند میوه، میوه و سبزی فاسد شده، تفاله چای و ...

پسماند‌های خانگی و بیماری‌های عفونی

افراد مبتلا به بیماری‏های واگیردار عفونی مانند بیماران ایدزی، انواع هپاتیت (هپاتیت A و B و  (C باید حتما تحت مراقبت‏های خاص در بیمارستان باشند و تزریق دارو یا دیگر مراقبت‏های بهداشتی‏شان در محیط خاصی که نحوه جمع‌آوری و دفع پسماند های بیمارستانی روند مشخصی دارد، انجام شود.

اگر به دلایلی پرستاری و ادامه درمان این بیماران در خانه انجام شود حتما باید توسط اداره کل بیماری‏های وزارت بهداشت و درمان دستورالعمل نکات بهداشتی و به ویژه نحوه جمع‌آوری و دفع پسماند‏ های مخصوص به این بیمار به همراهان و پرستاران آموزش داده شود. این پسماند‏ ها باید در یک کیسه پسماند در بسته پلاستیکی گذاشته شود و سپس در ظرف در‏دار پلاستیکی قرارگرفته و با پسماند های بیمارستانی دفن شوند. برای بیماری‏های عفونی دیگر مانند آنفلوآنزا اگر نیاز به مراقبت خاص باشد پزشک افراد را در جریان قرار می‏دهد اما در حالت عادی مراقبت خاصی وجود ندارد و توصیه می‏شود دستمال کاغذهای استفاده شده را در کیسه نایلونی قرار دهند و در آن را ببندند و سپس در سطل پسماند بیندازند تا از انتشار بیماری پیشگیری شود. جدای از بحث پسماند‏ ها توصیه‏ می‏شود هر فردی که به بیماری عفونی چه ساده و چه پیشرفته مبتلا می‏شود، کلیه نکات بهداشت فردی را رعایت کند و با این کار به ارتقای سلامت خود، افراد خانواده و سایر افراد جامعه کمک کند.

پسماند های خطرناک

باتری و پسماند‏ های الکترونیک، لامپ‏های فلورسنت و دماسنج جیوه‏ای به دلیل وجود بخارات جیوه و مواد سمی جزو پسماند‏ های خطرناک هستند و در برخی کشورها اجازه داده نمی‏شود با سایر پسماند ها یک جا قرار بگیرند. یک راه مناسب برای کاهش تولید این پسماند‏ ها استفاده از مواد جایگزین مانند استفاده از باتری قابل شارژ و دماسنج الکلی است.

شوینده‏ها، اسید، ضدیخ، روغن ترمز، رنگ‏های روغنی، تینر، حشره‌کش‏ ها و آفت‌کش‏ ها و حلال‏ ها هم از پسماندهای خطرناک خانگی هستند. بهتر است استفاده از مواد سفید‌کننده و ضدعفونی‌کننده را محدود کنید و از جایگزین‏ های کم‌خطر مانند محلول آب و مایع شوینده یا محلول آب و سرکه استفاده کنید. برای دور نریختن باقی‌مانده رنگ خانه هم بهتر است از ابتدا سطحی که می‏خواهید رنگ کنید،‏ اندازه بگیرید. یک لیتر رنگ مساحت 10 مترمربع را می‏ پوشاند.  

مدیریت پسماند‌های خانگی      پسماند های تر و خشک را از هم جدا کنید.    مدیریت پسماند‌های خانگی

«پسماند»، «پسماند» یا «آشغال»؛ نامش را هرچه می‏خواهید بگذارید، موضوع این است که خیلی از ما به این که هر روز چه حجم پسماند، پسماند یا آشغال وارد چرخه محیط زیست می‏کنیم فکر نمی‏کنیم. اگر سطل پسماند چند روز از خانه یا آپارتمانتان خارج نشود، چه اتفاقی می‏افتد؟ کره زمین، خانه و محیط زیست همه انسان‌هاست. گاهی ما فکر می‏کنیم با گذاشتن کیسه پسماند بیرون خانه دیگر مسوولیت‏ مان تمام شده است و اصلا فکر نمی‏کنیم که چه اتفاقی قرار است برای این پسماند ها بیفتد. چه‌قدر انرژی و هزینه صرف جمع آوری‏ شان می ‏شود و چه قدر به آلودگی‏ های زیست محیطی اضافه می کنند و سهم ما در این‏ میان چه قدر است؟

سالانه ‏میلیون‏ ها تن پسماند شهری تولید می‏ شود که بخش زیادی از این پسماند ‏ها مربوط به بخش خانگی هستند. نیمی از محتویات سطل‏ های پسماند قابل بازیافت است. 30 درصد‏میوه‏ ها و سبزی‏ ها قابل کمپوست شدن هستند اما با وجود اینکه می‏ توان 68 درصد پسماند ‏های خانگی را بازیافت یا تبدیل به کمپوست کرد، تنها در بخش بسیار کمی این کار انجام می‏شود. بازیافت پسماندها به کاهش تولید پسماند، حفظ منابع زیست محیطی، کاهش مصرف انرژی و کاهش گازهای گلخانه‏ ای و تغییرات آب و هوایی و کاهش هزینه ‏ها کمک می‏کند. 

 

غرفه‏ های بازیافت   

مدیریت پسماند‌های خانگی

شاید بگویید خب بعد از اینکه پسماند‏ های تر و خشک را جدا کردید، چه کار کنید. خیلی‏ ها همین‌طور منتظر می‏ مانند تا یکی در خانه‏ شان را بزند و پسماند‏ های خشک را از آنها بگیرد و چون این اتفاق نمی‏ افتد پسماند ‏های خشک را که کلی وقت صرف جدا کردن شان کرده‏ اند با سایر پسماند‏ ها بیرون می‏ گذارند. می‏توانید پسماند های خشک را در کیسه‏ های نایلونی آبی رنگ که توسط اداره بازیافت توزیع می‏شود، بگذارید و یا آنها را به غرفه‏ های بازیافت تحویل دهید. 

غرفه‏ های بازیافت از چند سال پیش با هدف توسعه و ترویج فرهنگ تفکیک پسماند بین شهروندان و پاکسازی محیط زیست از پسماند های غیرقابل بازیافت، در شهر تهران دایر شده‏ اند. این غرفه‏ ها در ازای دریافت پسماند خشک به افراد مواد شوینده یا بن کالا مثلا بن خرید گل و گیاه می‏ دهند. ادارات، مراکز تجاری و مجتمع‏ های مسکونی در صورتی که حجم پسماند خشک‏شان از یک تن بیشتر باشد، می‏توانند با تماس با شماره 137 از خودروهای ویژه این کار استفاده کنند.  پسماندهای تر را نیز درون کیسه ای جدا از پسماندهای خشک جمع آوری کنید و راس ساعت 9 در مخازن نزدیک منزل خود قرار دهید.
منبع: سایت سلامت

مدیریت پسماند‌های خانگی